Freud, Şaka, Mizah

Freud'a göre 2 tip maksatlı şaka vardır; düşmanlıkla ilgili olanlar, cinsellikle ilgili olanlar. 

 İlk bakışta, saldırganlığın nasıl komik olabileceğini anlamak zordur. Hakaretler ve can sıkıcı kinayeler bizi nasıl eğlendirebilir? Neden başka bir insanın aşağılanmasından ve utanmasından zevk alırız? Freud'a göre saldırgan şakalar, bastırılan dürtülerin dışa vurumudur. Bazı insanlara ya da insan gruplarına saldırmak için bilinçaltı bir istek duysak da, benliğimiz ve üst-benliğimiz genelde şiddetin dışa vurumunu engeller. Ama hakaret içeren iyi bir şaka, bu saldırganlık arzumuzu toplumsal olarak kabul edilen bir şekilde dışa vurmamızı sağlar. Zaten masum bir şakadan kim alınabilir ki? Freud'un yazdığı gibi; "Düşmanımızı küçük, aşağılıki sevimsiz ya da komik göstererek, onu yenmenin vereceği zevki dolaylı olarak yaşarız."

  Benzer şekilde, tabulaşmış cinsel konuları da toplumsal açıdan kabul edilmiş cinsel mizah aracılığıyla konuşabiliriz. Cinselliğin açıkça konuşulması, birçok toplumsal ortamda hoş karşılanmaz. Ancak cinsellik üzerine yapılan şakalar sadece hoşgörüyle karşılanmakla kalmaz, anlatılmaları teşvik edilir hatta anlatılanlar ödüllendirilir. Toplum içinde cinsellikten asla bahsetmeyecek muhafazakar ve saygın insanların çoğu, "Geçen gün bir arkadaşım anlattı." diye başlayan fıkraları anlatarak benzeri tabu konulardan kolaylıkla bahsederler. Bir grup araştırmacı, ergenlikteki genç kızların birbirlerine cinsel içerikli fıkralar anlatarak normalde birbirleriyle konuşmaktan çekinecekleri pek çok konuyu kolaylıkla sofra başı sohbetlerine dahil ettiklerini bulmuştur.

 Freud; bu durumlarda gülme tepkimizi "katarsis" ile açıklar. Fıkranın başında saldırganlığın ya da cinsel davranışın tarifi bizde gerginlik yaratır. Son tümce ise bu gerginliğin boşaldığı andır. "Kesin olarak konuşmak gerekirse, neye güldüğümüzü bilmiyoruz." demiştir Freud. "Bu tip fıkraların tekniği oldukça berbattır, ama bize kahkaha attırmadaki başarıları da ortadadır.